Onderzoek W/E-adviseurs bevestigt effectiviteit en comfort van infrarood

In opdracht van RVO en TKI Urban Energy heeft W/E Adviseurs onderzoek gedaan onder 52 huishoudens waar infrarood (IR) als hoofverwarming dient. Wat bleek? Zelfs toen iedereen in februari 2021 op de schaatsen stond, hadden de panelen geen enkel probleem om de woningen te verwarmen. Over het comfort werd daarnaast door gebruikers zelden geklaagd en het energiegebruik is minder dan de helft in vergelijking met gasgestookte verwarming.  

Begin 2021 verscheen in opdracht van het Duitse Ministerie voor Bouw een belangrijk onderzoek door de Hogeschool Konstanz over de potentie van infraroodverwarming voor goed geïsoleerde woningen in vergelijking met andere oplossingen. De belangrijkste conclusie van dat onderzoek luidt dat in vergelijking met de warmtepomp de combinatie van IR met zonnepanelen de goedkoopste en duurzaamste warmte-oplossing vormt in goed geïsoleerde woningen. Een begeleidend onderzoek wees daarnaast uit dat IR als comfortabel en behaaglijk wordt ervaren door de gebruikers.

Sinds september 2021 is er een nieuw omvangrijk onderzoek door W/E adviseurs beschikbaar, in opdracht van TKI Urban Energy en RVO. Dit onderzoek richt zich op een ander heikel punt, namelijk de comfortbeleving. ‘Warm hoofd, koude voeten’, zo luidde immers het cliché over IR. Maar het empirische onderzoek, uitgevoerd in de relatief koude wintermaanden januari t/m maart van 2021, geeft een ander beeld. Het merendeel van de 52 respondenten is tevreden met het comfort van infrarood als hoofdverwarming. Indien niet tevreden, is de gevoelstemperatuur vaker te warm (30%) dan te koud (18%).

Ook wordt vaak verondersteld dat IR veel energie gebruikt. Ook dat vooroordeel wordt door het onderzoek weerlegd. Het is opvallend dat de energievraag per vierkante meter met 40 kWh/m2 relatief laag is. Ter vergelijking: een gasgestookte verwarming verbruikt gemiddeld circa 90 kWh/m2 – een relevant verschil, zeker met de huidige gasprijzen in het achterhoofd.

Het ene IR-paneel is het andere niet

Paul van Uum, directeur van Welnu en expert op het gebied van IR, is blij met de komst van het rapport. “Het omvangrijke rapport bevestigt wat wij al langer wisten, namelijk dat infrarood uitstekend voldoet als hoofdverwarming. Het DWA-rapport uit 2018 heeft de branche lange tijd in de weg gezeten. Daarin werd infrarood als een dure oplossing gepresenteerd. Met dit nieuwe W/E-rapport in handen kunnen we de discussie over de effectiviteit van IR snel beslechten. Het werkt, het is betaalbaar in vergelijking met andere warmte-oplossingen en het is comfortabel.”

“Wat ik nog wel mis in het rapport is een differentiatie tussen verschillende typen IR-panelen. De kwaliteit en efficiëntie is heel divers, dat komt ook terug in de verbruikscijfers per persoon in het onderzoek. Die cijfers lopen behoorlijk uiteen. Dat geldt ook voor warmtepomp, daarom worden verschillende typen apart benoemd in de BENG. Het zou goed zijn er als er ook criteria worden ontwikkeld om de prestaties van panelen te vergelijken, zoals de onderzoekers suggereren. Sommige panelen zijn vooral geschikt als bijverwarming, andere zijn ook geschikt als hoofdverwarming. Zo krijgen afnemers inzicht in de prijs/kwaliteit-verhouding van verschillende oplossingen.”

“Al met al vormt dit onderzoek een mooi startpunt voor vervolgonderzoek. Ik zou graag een keer met een woningcorporatie kijken naar de ervaringen van bewoners met infrarood. Dan kun je kijken naar de energiebesparing die huurders daadwerkelijk kunnen realiseren. Bewoners sturen de panelen immers aan. De technische kant is al ver ontwikkeld, nu komt het op gedrag aan.”

Scepsis voorbij

Dankzij het rapport van de Hogeschool Konstanz en het W/E-onderzoek is de markt ondertussen voorbij het sentiment dat infrarood hoogstens als bijverwarming kan fungeren en asymmetrisch verwarmt. De rapporten tonen aan dat het een volwaardige oplossing vormt binnen een warmtetransitie die overigens niet heel soepel verloopt gezien de grote achterstand van het project Aardgasvrije Wijken.

Al met al is dit rapport een waardevol document dat goed aansluit op eerdere rapporten over IR. Het is duidelijk dat infrarood door onderzoekers toenemend als een serieuze warmtebron wordt beschouwd die naast lage installatiekosten ook comfort biedt.

Ben Menting